Propolis Nedir?
Propolis kullanımının eski Mısırlılar, Romalılar ve Yunanlılara kadar uzandığı bilinmektedir ve Yunanca’da ‘’kent savunması ‘’ anlamına gelmektedir. İşçi arıların iğne yapraklı ağaçlardan, bitkilerin yaprak ve gövdelerinden topladıkları maddeleri, salgı bezlerinden salgılanan enzimlerle işleyerek ürettikleri reçineli bir üründür. Arılar kovanlarını bakteri ve mantar enfeksiyonlarından korumak, diğer böcek ve hayvanların kovana girişini engellemek ve kovan çatlaklarını onarmak için kullanmaktadır.
Sağlığa Yararları Nelerdir?
• Antibakteriyal/bakteri karşıtı etki,
• Antifungal /mantar karşıtı etki,
• Antioksidan etki ve
• Antiinflamatuar/iltihabi reaksiyonu önleyici etkilere sahiptir.
ANTİ KANSEROJEN ETKİYE SAHİPTİR.
Gırtlak, meme, karaciğer, pankreas, mesane, prostat, kolon ve kan kanserlerine karşı etkili olduğu gösterilmiştir. Antikanser etki gösteren bileşenler kafeik asit fenetil ester, chrysin, artepilin C, galangin, cardanol vb. olarak tanımlanmıştır.
• 50 g kırmızı propolis tozunun Hep-2 kanser hücrelerine karşı etkili olduğu gösterilmiştir ve bu etkilerin hücre metabolizmasındaki değişiklikler ve hücre sinyallerinin farklı tepkiler vermesi sayesinde gerçekleştiği belirtilmiştir.
• Yapısında bulunan kafeik asit fenetil esterin MDA-231 ve MCF-7 insan meme kanseri hücre büyümesini engellediği gösterilmiştir.
• Bir çalışmada Küba propolisinin, ilaca dirençli insan kolon kanseri hücrelerine karşı kemoterapiye duyarlılığı artırıcı ajan olarak görev yaptığı gösterilmiştir.
• İnsan böbrek kanseri hücrelerine karşı hücre büyümesini engelleyici aktivite sergilediği belirtilmiştir.
KARDİYOVASKÜLER SAĞLIK ÜZERİNE OLUMLU ETKİ GÖSTERMEKTEDİR.
• Propolisteki polifenollerin sadece kardiyovasküler hastalıkları önleyici ajanlar olarak değil, aynı zamanda aterosklerozun ilerlemesine karşı potansiyel etkiye sahip olduğu göstermiştir. Polifenollerin, inflamatuar ve anjiyojenik faktörlerin modülasyonu ile aterosklerotik plak oluşumunu önlemek veya azaltmak için faydalı olabileceği bildirilmiştir.
• Başka bir çalışmada ise, günlük diyet propolis alımının kardiyovasküler sistem hastalıklarına neden olabilecek etmenlerden; total kolesterol ve trigliserit seviyesinin azaldığı gösterilmiştir. Ayrıca aterojenik indeks ve kardiyovasküler testlerin de olumlu yönde değiştiği görülmüştür.
BAĞIŞIKLIK SİSTEMİNİ GÜÇLENDİRMEKTEDİR.
• Lenfosit proliferasyonuna destek vererek, IL-2 ve IL-6 seviyelerini düzenleyerek bağışıklığı geliştirebileceği gözlemlenmiştir.
• 2010 yılında İtalya’da yapılan çalışmada propolis ve çinko uygulamasının 1-5 yaşları arasında tekrarlayan ve ani gelişen orta kulak iltihabı geçmişi olan 122 çocuk üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Sonuç olarak, uygulamanın yeni akut orta kulak iltihabı oluşum riskini anlamlı derecede azalttığı gösterilmiştir.
ANTİ DİYABETİK ETKİYE SAHİPTİR.
• Yapılan bir çalışmada 8 hafta boyunca tip 2 diyabet hastalarına 1500 mg/gün propolis dozları verildiğinde açlık kan şekeri, postprandiyal kan şekeri, insülin direnci ve HbA1c anlamlı olarak azalmıştır. Buna ek olarak propolis alımı total antioksidan kapasitesini artırmıştır.
• 21 gün boyunca Tip 2 diyabet hastalarında günlük 900 mg propolis alımının glisemik kontrolü iyileştirdiği gösterilmiştir.
• Metformin ile birlikte kullanıldığında metforminin etkisini arttırmıştır.
HELİCOBACTER PYLORİ’Yİ AZALTARAK MİDEYİ KORUYUCU ETKİYE SAHİPTİR.
• 2006 yılında İtalya Messina Üniversitesinde yapılan çalışma sonucunda, ülserin etkenlerinde biri olan Helicobacter pylori üzerine antimikrobiyal etki gösterdiği ve antibiyotikle birlikte kullanıldığında sinerjik etkisiyle Helicobacter pylori’yi inhibe ettiği ortaya konulmuştur.
Propolis Nasıl Kullanılır? Kimler Dikkat Etmeli?
Propolis hakkında yapılan çalışmalar ilgi çekici olsa da bu çalışmaların önemli bir bölümü laboratuvar ortamında ya da sınırlı sayıda kişiyle yürütülmüş araştırmalardır. Bu nedenle bu arı ürünü, herhangi bir hastalığın tedavisinin yerine geçen bir seçenek olarak değil, dengeli beslenmeye eşlik edebilecek destekleyici bir gıda takviyesi olarak düşünülmelidir. Doğru kullanım ve kaliteli ürün seçimi bu noktada büyük önem kazanır; aşağıda bu konuda sık sorulan soruları yanıtlamaya çalıştık.
Propolis hangi formlarda bulunur? Piyasada sıvı damla, sprey, kapsül, tablet, pastil ve ham haliyle satılan ürünler yer alır. Sıvı ekstraktlar alkol bazlı ya da su bazlı olabilir. Çocuklar, alkol kullanmak istemeyenler ve hassas mideye sahip kişiler için su veya gliserin bazlı ürünler tercih edilebilir. Sprey formlar daha çok ağız ve boğaz bölgesine yönelik kullanılır. Ham haldeki ürün ise sert ve yapışkan yapıda olduğu için günlük kullanımda daha az pratiktir.
Kaliteli ürün nasıl seçilir? Etikette etken madde miktarının, yani polifenol veya flavonoid oranının açıkça yazılmış olması önemli bir göstergedir. Üretici bilgisi, parti numarası, son kullanma tarihi ve analiz belgesi bulunan ürünler daha güvenilirdir. Fiyatı olağan dışı düşük olan ya da içeriği belirsiz ürünlerden uzak durmak gerekir. Sosyal medyada abartılı vaatlerle satılan ürünlere de temkinli yaklaşmak doğru olur.
Günlük Kullanımda Pratik Öneriler
- Ürünü güvenilir ve Tarım ve Orman Bakanlığı onaylı kaynaklardan temin edin.
- Etiketteki kullanım önerisini aşmayın; daha fazlasının daha faydalı olduğu düşüncesi doğru değildir.
- Sıvı damlaları bir bardak suya veya ılık bir içeceğe ekleyerek kullanabilirsiniz; çok sıcak içeceklere eklemekten kaçının.
- İlk kullanımda düşük miktarla başlayın ve birkaç gün boyunca vücudunuzun tepkisini gözlemleyin.
- Boğaz spreylerini kullandıktan sonra birkaç dakika bir şey yiyip içmemek, ürünün ağızda daha uzun süre kalmasını sağlar.
- Ürünü serin, kuru ve güneş görmeyen bir yerde, ağzı sıkıca kapalı şekilde saklayın.
- Uzun süreli kullanım düşünüyorsanız belirli aralıklarla ara vermeyi hekiminizle konuşun.
- Çocuklar için yetişkin ürünlerini kullanmayın; yaşa uygun formları ve dozları tercih edin.
- Alkol bazlı damlaları araç kullanmadan hemen önce ya da alkol kısıtlaması olan durumlarda kullanmayın.
- Takviyeyi dengeli beslenmenin yerine değil, yanında düşünün; taze sebze ve meyve tüketimini ihmal etmeyin.
- Açılmış sıvı ürünleri etiketinde belirtilen süre içinde tüketin, renk veya koku değişiminde kullanmayın.
Kimler kullanmadan önce dikkat etmeli? Bal, polen veya diğer arı ürünlerine alerjisi olanlar bu ürüne de alerjik tepki gösterebilir. Astım hastaları, gebeler ve emziren anneler, bir yaşından küçük çocuklar ile kan sulandırıcı ilaç kullananlar kullanıma başlamadan önce mutlaka bir hekime danışmalıdır. Ameliyat planlanan kişilerin de bu takviyeyi kullandığını hekimine bildirmesi gerekir. Egzaması ya da hassas cildi olanlar ise ürünü cilde sürmeden önce küçük bir alanda deneyebilir.
Hangi belirtilerde bırakılmalı? Ciltte kızarıklık, kaşıntı, dudaklarda şişlik, ağızda yanma ya da nefes almada zorluk görülürse kullanım hemen bırakılmalı ve bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır. Kronik bir rahatsızlığınız varsa bu takviyenin ilaçlarınızla etkileşimini hekiminize sorun. Koşuyolu Rezonans olarak, propolis gibi doğal kaynaklı ürünlerin de bilinçli ve ölçülü kullanılması gerektiğini hatırlatıyoruz.
Koşuyolu Rezonans’tan Destek Alın
Okuduklarınızı kendi yaşamınıza uyarlamak her zaman kolay olmayabilir. Koşuyolu Rezonans’ta bu konudaki sorularınızı ücretsiz ön görüşmede konuşabilir, size uygun programı birlikte belirleyebiliriz.
Kişiye özel destek için zayıflama ve sağlıklı kilo verme programımız hakkında bilgi alabilir, ücretsiz ön görüşme talebi oluşturabilirsiniz. Güvenilir bilgi için Dünya Sağlık Örgütü: Sağlıklı beslenme kaynağına da göz atabilirsiniz. Unutmayın, bu süreçte küçük ve sürdürülebilir adımlar uzun vadede en büyük farkı yaratır.
