Teff tohumu son yıllarda sosyal medyada zayıflatan tohum ya da zayıflatan çay gibi iddialarla sıkça karşımıza çıkıyor. Oysa tek bir gıdanın mucizevi bir etkisi yoktur; sağlıklı kilo kaybı, sürdürülebilir bir beslenme düzeninin yaşam tarzı hâline gelmesiyle mümkün olur. Peki teff nedir ve beslenmemizde nasıl bir yeri olabilir?
Etiyopya kökenli bu küçük taneli tahıl, hasat sırasında tanelerinin kolayca kaybolması nedeniyle kayıp tohum olarak da anılır. Gluten içermemesi, glutensiz beslenenler için onu değerli bir alternatif hâline getirir. Bu sayfada teffin besin özelliklerini, teff çayı hakkında bilinenleri ve mutfakta kolayca uygulayabileceğiniz iki tarifi bulabilirsiniz.
Malzemeler
- Teff unlu poğaça için
- 1 su bardağı teff unu
- 2 yemek kaşığı yoğurt
- 1 adet yumurta (beyazı içine, sarısı üzerine)
- 1 kahve fincanı süt
- 1 kahve fincanı zeytinyağı
- 10 g karbonat
- Dereotu
- Peynir
- Teff salatası için
- ½ su bardağı teff tohumu
- 1 su bardağı su
- 1 çay kaşığı tuz
- 2 orta boy salatalık
- ½ avokado
- 2 su bardağı bebek ıspanak
- ¼ kavrulmuş çam fıstığı
- Salata sosu için
- 1 çorba kaşığı zeytinyağı
- 1 çorba kaşığı hardal
- ¼ su bardağı elma sirkesi
- 2 çorba kaşığı su
Hazırlanışı
- Poğaça için: Yumurtanın sarısını ayırın. Tüm malzemeleri karıştırıp yoğurun.
- Hamur şekil verilecek kıvama gelince küçük parçalara ayırıp top yapın.
- Topları fırın tepsisine aralıklı dizin ve üzerlerine yumurta sarısı sürün.
- 180 derecede 15-20 dakika pişirin.
- Salata için: Orta boy bir tencereye tuz, su ve teffi ekleyin; teff suyunu çekene kadar pişirin. Ateşten alıp 10 dakika dinlendirin.
- Salata sosu malzemelerini ve haşlanmış teffi bir kavanoza alın; pürüzsüz bir hâl alana kadar karıştırın.
- Büyük bir kâseye salatalık, ıspanak, avokado ve kavrulmuş çam fıstığını koyup karıştırın. Üzerine hazırladığınız sosu ekleyin.
Teff Tohumunun Besin Özellikleri
Teff, buğday ve çavdara kıyasla daha fazla protein ve demir içerir ve gluten barındırmaz. Diyet lifi miktarı glutenli tahıllardan yüksektir; ancak karabuğday, kinoa veya amaranth gibi diğer glutensiz tahıllardan besin içeriği bakımından çok da farklı değildir. Yani teff değerli bir seçenektir, fakat rakipsiz bir süper gıda değildir.
Araştırmalar, lif açısından zengin beslenmenin insülin duyarlılığını olumlu etkileyebileceğini göstermektedir. Yüksek lifli öğünler midede hacim oluşturarak ve açlık-tokluk hormonları üzerinde etkili olarak daha uzun süre tok kalmaya yardımcı olabilir. Bu yönüyle teff, dengeli bir beslenme planı içinde kilo yönetimi sürecini destekleyebilir.
Teff Tohumu Zayıflatır mı, Teff Çayı İşe Yarar mı?
Teff, lif ve protein içeriğiyle besleyici bir glutensiz tahıldır; ancak tek başına kilo verdirdiğini gösteren bir kanıt yoktur. Kilo kaybı, toplam enerji alımı ve harcamasının dengesine bağlıdır.
Teff çayı için ise durum farklıdır. Bilimsel literatürde teff çayının etkilerini inceleyen bir çalışma bulunmamaktadır ve tohumun çay olarak tüketimine dair veri de yoktur. Bu nedenle zayıflatıcı olarak satılan teff çaylarına temkinli yaklaşmak, tohumu ise doğrudan yemeklerde kullanmak daha doğru bir tercihtir.
Sosyal medyada paylaşılan hızlı kilo verme vaatleri çoğu zaman kısa süreli su kaybını ya da tek bir kişinin deneyimini yansıtır. Bir besini beslenmenize eklemeden önce, onu neyin yerine koyduğunuzu düşünmek daha anlamlıdır. Örneğin beyaz ekmek ya da pirinç yerine teff kullanmak lif alımını artırabilir; ancak aynı öğüne ek olarak tüketildiğinde toplam enerji alımını da yükseltir.
Mutfakta Teff Nasıl Kullanılır?
Teff kırmızı, beyaz ve kahverengi olmak üzere üç farklı renkte bulunur ve her birinin tadı biraz farklıdır. Beyaz teff ununun tadı kestaneye, kahverengi teff ununun tadı ise fındığa benzetilir. Bu nedenle hem tatlı hem tuzlu tariflerde rahatlıkla kullanılabilir.
Teff unlu poğaça, sabah kahvaltısında ya da ara öğünde glutensiz bir hamur işi arayanlar için pratik bir seçenektir. Haşlanmış teffle hazırlanan salata ise ıspanak, avokado ve salatalığın tazeliğini tahılın doyuruculuğuyla birleştirir ve öğle yemeğinde tek başına bir öğün olabilir.
Teff Tohumu ile Çalışırken Püf Noktaları
- Taneleri çok küçük olduğu için yıkarken ince gözenekli bir süzgeç kullanın.
- Salata için haşladığınız teffi dinlendirmeyi atlamayın; taneler bu sürede suyu tam olarak çeker.
- Teff unu buğday unundan daha fazla sıvı çekebilir, poğaça hamurunun kıvamını ellerinize yapışmayacak şekilde ayarlayın.
- Kavrulmuş çam fıstığını servis anında ekleyin, böylece çıtırlığını korur.
- Çölyak hastalığınız varsa teff ununun glutensiz koşullarda üretildiğini etiketten kontrol edin.
Teff Tohumu Hakkında Sık Sorulan Sorular
Teff Tohumu Glutensiz mi?
Evet, teff doğal olarak gluten içermeyen bir tahıldır. Ancak buğdayla aynı tesislerde işlendiğinde bulaşma olabilir. Çölyak hastalığı olan kişilerin, ambalajında glutensiz sertifikası bulunan teff tohumu ve teff unu tercih etmesi önerilir.
Teff Tohumu Nereden Bulunur?
Teff tohumu ve teff unu genellikle aktarlarda, organik ürün satan mağazalarda ve çevrim içi satış noktalarında bulunur. Satın alırken üretim ve son kullanma tarihine, ambalajın sağlamlığına ve glutensiz etiketine dikkat etmeniz faydalı olur.
Teff Unu Yerine Başka Un Kullanılabilir mi?
Poğaça tarifinde karabuğday unu veya glutensiz un karışımları teff ununun yerine denenebilir. Her unun sıvı çekme oranı farklı olduğu için süt ve yoğurt miktarını kıvama göre biraz ayarlamanız gerekebilir. Tat da buna bağlı olarak değişecektir.
Teff Salatası Ne Kadar Saklanır?
Haşlanmış teff buzdolabında iki üç gün dayanır. Ancak salatayı sosla karıştırdıktan sonra ıspanak ve avokado kısa sürede yumuşar ve kararır. Bu nedenle sosu ve yeşillikleri ayrı saklayıp servis anında birleştirmeniz daha iyi olur.
Kişiye Özel Beslenme Desteği
Bu tarifi haftalık planınıza nasıl ekleyeceğinizi merak ediyorsanız zayıflama ve sağlıklı kilo verme programımız hakkında bilgi alabilir, ücretsiz ön görüşme talebi oluşturabilirsiniz. Diğer pratik fikirler için sağlıklı tarifler sayfamıza, genel öneriler için Dünya Sağlık Örgütü: Sağlıklı beslenme kaynağına göz atabilirsiniz.




